Wat betekent de Wet DBA voor jouw bedrijf?

Werk je regelmatig met ZZP'ers? Dan heb je de afgelopen tijd vast iets gehoord over de Wet DBA. Misschien van je accountant, misschien van een collega-ondernemer, misschien omdat je er zelf over Googelde. In dit artikel leggen we uit wat de wet inhoudt, wat er per 2025 is veranderd en wat je concreet kunt doen om professioneel en zorgvuldig samen te werken met ZZP'ers.

Wat is de Wet DBA?

DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties. De wet bestaat al sinds 2016 en vervangt de oude VAR-verklaring. Het doel is simpel: voorkomen dat mensen als ZZP'er worden ingehuurd terwijl ze feitelijk gewoon in loondienst zijn. Dat heet schijnzelfstandigheid.

De wet zegt niet alleen wat er op papier in een contract staat. De Belastingdienst kijkt naar hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet. Werkt iemand onder jouw gezag? Gebruikt hij alleen jouw systemen? Heeft hij geen andere opdrachtgevers? Dan kan de Belastingdienst concluderen dat er sprake is van een arbeidsrelatie, ook al heeft de persoon een eigen KvK-nummer.

Wat is er veranderd per 2025?

Jarenlang gold er een handhavingsmoratorium: de Belastingdienst handhaafde de wet wel maar legde geen boetes op. Dat is per 1 januari 2025 veranderd. Vanaf dat moment handhaaft de Belastingdienst actief en kunnen er naheffingen worden opgelegd.

In 2025 was er nog sprake van een zachte landing: de focus lag op waarschuwen en begeleiden. Maar die periode is voorbij. Vanaf 2026 volgen ook vergrijpboetes als er sprake is van opzet of grove nalatigheid. En naheffingen kunnen met terugwerkende kracht worden opgelegd tot 1 januari 2025.

Wat zijn de risico's voor jou als opdrachtgever?

Als de Belastingdienst vaststelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan dat grote gevolgen hebben. Denk aan naheffingen voor loonbelasting en sociale premies, boetes bij opzet of nalatigheid en arbeidsrechtelijke gevolgen zoals doorbetaling bij ziekte.

Belangrijk: de verantwoordelijkheid ligt bij beide partijen. Zowel jij als opdrachtgever als de ZZP'er kunnen worden aangesproken. Voor jou als opdrachtgever is het risico doorgaans het grootst.

Wat kun je doen?

De Belastingdienst beoordeelt niet alleen of er iets mis is gegaan, maar ook of je aantoonbaar de juiste stappen hebt gezet. Bedrijven die kunnen laten zien dat ze zorgvuldig hebben gehandeld, staan er beduidend beter voor.

Praktisch betekent dat:

Werk met duidelijke opdrachtovereenkomsten per project. Zorg dat de ZZP'er ook voor andere opdrachtgevers werkt. Geef de ZZP'er de ruimte om zelfstandig te opereren; eigen planning, eigen werkwijze. Leg uren en afspraken vast. Bouw een dossier op dat je bij een controle kunt tonen.

Hoe helpt PLAN ZZP hierbij?

PLAN ZZP helpt je dit proces te organiseren en te documenteren. Per project wordt automatisch een DBA-contract gegenereerd dat de ZZP'er digitaal ondertekent. Alle afspraken en documenten worden opgeslagen in een digitaal dossier. ZZP'ers hebben een eigen account en accepteren aanvragen zelf, wat hun zelfstandigheid ondersteunt.

Geen enkel systeem kan volledige DBA-compliance garanderen. Dat hangt ook af van hoe de samenwerking in de praktijk is ingericht. Wat PLAN ZZP wel doet: je helpen de juiste stappen te zetten en die aantoonbaar vast te leggen.