ZZP-regels 2026: 5 concrete stappen die je nu zet als opdrachtgever

Je weet dat de Belastingdienst handhaaft. Je weet dat contracten alleen niet genoeg zijn. Maar wat doe je er concreet aan? Dit zijn de vijf stappen.

Stap 1: Beoordeel je huidige ZZP-relaties eerlijk

Niet op papier, maar in de praktijk. Stel jezelf drie vragen: geef ik instructies over hoe en wanneer het werk gedaan wordt? Doet mijn ZZP'er hetzelfde werk als mijn vaste medewerkers? En heeft hij naast mij nog andere opdrachtgevers?

Bij de eerste twee vragen geldt: hoe vaker "ja", hoe groter het risico. Bij de derde is het andersom; een ZZP'er die uitsluitend voor jou werkt, scoort slecht op ondernemerschap. Gebruik bij twijfel de gratis Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie op de website van de Belastingdienst. Die geeft in tien minuten een eerste indicatie.

Stap 2: Controleer of je een goedgekeurde modelovereenkomst gebruikt

Er worden geen nieuwe modelovereenkomsten meer goedgekeurd door de Belastingdienst. Werk je al met een bestaande goedgekeurde overeenkomst, dan mag je die gebruiken tot uiterlijk eind 2029, mits je er ook echt naar handelt in de praktijk.

Een goedgekeurde overeenkomst die in de la ligt terwijl jij dagelijks instructies geeft, biedt geen enkele bescherming. De Belastingdienst kijkt naar hoe jullie samenwerken, niet naar wat er op papier staat.

Stap 3: Geef de ZZP'er aantoonbare vrijheid

Dit is waar het in de praktijk vaak misgaat. Een ZZP'er die altijd beschikbaar is, nooit nee zegt en precies doet wat jij vraagt. Dat gedrag lijkt op loondienst, ongeacht het contract.

Laat de ZZP'er zelf zijn planning bepalen. Laat hem zijn eigen werkwijze kiezen. En zorg dat hij projecten kan weigeren en dat hij dat ook doet. Een geweigerde opdracht is een van de sterkste aanwijzingen van zelfstandigheid die je kunt laten zien.

De Hoge Raad oordeelde in 2023 in de Deliveroo-zaak dat bezorgers gewoon in loondienst waren, ondanks contracten die het tegendeel beweerden. Niet de papieren werkelijkheid telde, maar de dagelijkse praktijk. Sindsdien is dit arrest de leidraad voor hoe de Belastingdienst arbeidsrelaties beoordeelt. En naheffingen kunnen met terugwerkende kracht worden opgelegd tot 1 januari 2025. Wachten is dus geen optie.

Stap 4: Leg alles vast met datums

Dit is de stap die bijna iedereen overslaat. Niet het contract, dat heb je. Maar het gedrag eromheen. Welke opdrachten zijn aangeboden? Welke geaccepteerd, welke geweigerd? Wanneer? Door wie?

Als je dat niet kunt laten zien, heb je bij een controle alleen jouw woord. En "we dachten dat het wel goed zat" is in 2026 geen sterk verhaal meer.

Leg het vast op het moment dat het gebeurt. Achteraf reconstrueren werkt niet.

Stap 5: Laat de ZZP'er bij elk project bewust tekenen

Een eenmalig raamcontract aan het begin van de samenwerking is niet genoeg. Bij elk nieuw project tekent de ZZP'er een overeenkomst waarin hij bevestigt dat hij zelfstandig werkt, voldoet aan de voorwaarden en het project als opdracht, niet als dienstbetrekking, aanvaardt.

Dat moment van ondertekenen is zelf al bewijs. Het laat zien dat de ZZP'er actief en bewust kiest voor de opdracht. En het houdt hem scherp op zijn eigen positie als zelfstandige wat uiteindelijk in zijn belang is, net zo goed als in het jouwe.

Wat dit in de praktijk betekent

De meeste bedrijven hebben stap 1 en 2 redelijk op orde. Stap 3, 4 en 5 zijn waar het misgaat niet omdat ze het niet willen, maar omdat er geen systeem is dat het bijhoudt.

PLAN ZZP regelt stap 3, 4 en 5 automatisch. ZZP'ers hebben een eigen account, bepalen zelf hun beschikbaarheid en accepteren of weigeren projecten via de app. Elke actie wordt vastgelegd met datum en tijdstip. Automatisch een contract per project. En een tijdlijn die je bij een controle gewoon kunt laten zien.

Geen extra administratie. Gewoon werken en alles ligt vast.

Probeer PLAN ZZP 14 dagen gratis via planzzp.nl.

‍